Przedstawiciele Samorządu Powiatu Skarżyskiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających 83. rocznicę pacyfikacji wsi Michniów oraz obchodach Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej, które odbyły się 12 lipca 2026 r. w Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie.
Powiat Skarżyski reprezentowali przewodniczący Rady Powiatu Jerzy Żmijewski oraz wicestarosta Katarzyna Bilska. W uroczystościach uczestniczył również Poczet Sztandarowy Powiatu Skarżyskiego, podkreślając rangę wydarzenia i pamięć samorządu o tragicznych losach mieszkańców polskiej wsi podczas II wojny światowej.
Obchody rozpoczęła polowa Msza Święta, po której wspólnie odśpiewano hymn państwowy. Następnie odbyły się wystąpienia okolicznościowe oraz ceremonia złożenia wieńców i zniczy pod Mogiłą Pomordowanych. Uroczystości odbyły się z pełnym ceremoniałem wojskowym, a asystę honorową zapewnili żołnierze Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych w Kielcach.
Michniów – symbol męczeństwa polskiej wsi
Przypomnijmy, że w dniach 12 i 13 lipca 1943 roku Michniów został spacyfikowany przez niemieckie oddziały policyjne. W odwecie za pomoc udzielaną oddziałom partyzanckim oraz działalność mieszkańców w szeregach Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich Niemcy zamordowali 204 osoby – 103 mężczyzn (w większości spalonych żywcem), 53 kobiety oraz 48 dzieci. Aż dziesięcioro z najmłodszych ofiar nie ukończyło 10. roku życia. Najmłodszą ofiarą był zaledwie dziewięciodniowy Stefan Dąbrowa, wrzucony przez niemieckiego żandarma do płonącej stodoły.
Jedenaście osób, wobec których okupanci mieli podejrzenia o działalność konspiracyjną, zostało wywiezionych do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, gdzie sześcioro z nich poniosło śmierć. Osiemnaście młodych mieszkanek Michniowa deportowano na przymusowe roboty do III Rzeszy. Po dokonaniu masakry wieś została ograbiona i doszczętnie spalona, a okupanci zakazali jej odbudowy oraz uprawiania okolicznych pól.
Szczątki zamordowanych spoczęły we wspólnej mogile, na której po zakończeniu wojny umieszczono kamienną tablicę z nazwiskami ofiar. Z czasem Michniów stał się miejscem pamięci o wszystkich polskich wsiach spacyfikowanych podczas II wojny światowej.
Idea utworzenia ogólnopolskiego Mauzoleum Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej narodziła się jesienią 1979 roku podczas narady Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. W 1983 roku powołano Społeczny Komitet Budowy Mauzoleum, a siedem lat później Fundację – Pomnik Mauzoleum Męczeństwa Wsi Polskiej. W 1993 roku, w 50. rocznicę pacyfikacji, odsłonięto pomnik „Pieta Michniowska”, natomiast w 1997 roku otwarto Dom Pamięci Narodowej, który stał się ośrodkiem dokumentującym męczeństwo polskiej wsi podczas II wojny światowej.
Obecnie Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich jest nie tylko miejscem pamięci o ofiarach Michniowa, ale również symbolicznym cmentarzem wszystkich polskich wsi dotkniętych okupacyjnym terrorem. Każda z nich upamiętniona jest tu własnym krzyżem. Od 1999 roku Michniów funkcjonuje jako oddział Muzeum Wsi Kieleckiej, a przeprowadzona w ostatnich latach modernizacja pozwoliła stworzyć nowoczesne miejsce pamięci i edukacji historycznej.
Organizatorami tegorocznych uroczystości byli Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, Muzeum Wsi Kieleckiej oraz Instytut Pamięci Narodowej. Patronat honorowy nad wydarzeniem sprawował Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki.
W materiale wykorzystano zdjęcia portalu TSK24.pl i Echa Dnia