Zabytki i miejsca pamięci w Skarżysku-Kamiennej

1Dworzec Kolejowy w Skarżysku-Kamiennej, fot. z zasobów Starostwa Powiatowego w Skarżysku-Kamiennej

Zabytkowy Dworzec Kolejowy, al. Niepodległości 90, 26-110 Skarżysko-Kamienna- ważny element dziedzictwa kolejowego miasta i historycznej linii Iwangorodzko-Dąbrowskiej. Obecny budynek powstał po odbudowie dworca zniszczonego podczas I wojny światowej.

Kosciol sw. Jozefa OblubiencaKościół Św. Józefa Oblubieńca w Skarżysku-Kamiennej. Fot. z zasobów UM w Skarżysku-Kamiennej

Kościół Świętego Józefa Oblubieńca,  ul. Legionów 64, 26-110 Skarżysko-Kamienna - Drewniany kościół wzniesiony w 1928 r. według projektu Waleriana Wołodźki.
Świątynia ma konstrukcję słupowo-ramową, trójnawową część główną oraz wieżyczkę na sygnaturkę zwieńczoną baniastym hełmem. Wnętrze jest otynkowane, dach kryty blachą z małą wieżyczką, a w środku zachowały się m.in. historyczne organy i elementy wyposażenia. 

Kosciol NSJ w Skarzysku Kamiennej

Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Skarżysku-Kamiennej. Fot. z zasobów Starostwa Powiatowego w Skarżysku-Kamiennej

Kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego, al. Niepodległości 77, 26-110 Skarżysko-Kamienna - Kościół reprezentuje styl neogotycki i został wzniesiony
z charakterystycznego połączenia kamienia oraz cegły. Świątynia zaprojektowana przez Józefa Piusa Dziekońskiego, wzniesiona w latach 1906–1928. 
Jest to monumentalna świątynia posiadająca cztery nawy z transeptem (zawierająca trzy nawy główne). Konstrukcja opiera się na czterech filarach i dwóch półfilarach, które podtrzymują sklepienia krzyżowe.  Wewnątrz znajdują się 3 ołtarze oraz stacje drogi krzyżowej zamontowane w 1930 roku. Kościół posiada także 26-głosowe organy zainstalowane w 1929 roku. Charakterystycznym elementem sylwetki zewnętrznej są dwie strzeliste wieże. W dniu 15 czerwca 2025 r. Parafia i Kościół Najświętszego Serca Jezusowego (NSJ)
w Skarżysku-Kamiennej obchodziły 100lecie istnienia.

Klasztor OO. Franciszkanów ob. Kościół Parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP, ul. Rynek 64, 26-110 Skarżysko-Kamienna - Franciszkanie są obecni w tym miejscu od 1937 r. Obecny kościół, połączony z klasztorem i wcześniejszą kaplicą, wzniesiono w latach 1983–1987 według projektu Józefa Bartosa. Świątynię konsekrowano w 2007 r. W czasie okupacji zakonnicy współpracujący z organizacją „Orzeł Biały” ponieśli śmierć z rąk Niemców.

Sanktuarium OstrobramskaSanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej, fot. https://ostrobramska.pl/historia-sanktuarium/

Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej, ul. Wileńska 33, 26-110 Skarżysko-Kamienna, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.+48 41 253-88-00 - Sanktuarium powstało
z inicjatywy bp. Edwarda Materskiego. Kaplica jest repliką Ostrej Bramy w Wilnie i została poświęcona w 1989 r. Miejsce jest ważnym ośrodkiem kultu Matki Bożej Miłosierdzia
i celem pielgrzymek. 25 października 2014 r. kościół sanktuaryjny został podniesiony do godności Bazyliki Mniejszej.
Do Sanktuarium prowadzi ścieżka edukacyjno-przyrodnicza pn. "Ścieżką przyrody do Maryi" - początek skrzyżowanie ulic Gajowej i Grottgera, koniec przy skrzyżowaniu ulic Wiejskiej i Szpitalnej, Skarżysko-Kamienna. Jest to leśna ścieżka historyczno-przyrodnicza o długości niespełna 2 km, utworzona przez Nadleśnictwo Skarżysko
i sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej. Tablice opisują lokalną florę i faunę, ochronę cisa, rezerwaty, pomniki przyrody oraz miejsca pamięci. Trasa rozpoczyna się przy skrzyżowaniu ul. Gajowej i Grottgera, a kończy przy ul. Wiejskiej i Szpitalnej.

Grób i pomnik Andrzeja Paska ps. „Jędrek”, las nad Kamienną, w pobliżu osiedla Bór-  Grób żołnierza AK Andrzeja Paska ps. „Jędrek” oraz obelisk upamiętniający potyczkę oddziałów „Ponurego” z żandarmerią niemiecką.

Rejów – Pomnik Hutników - Pomnik wzniesiony w 1963 r., w setną rocznicę powstania styczniowego. Znajduje się w lesie na wschodnim brzegu Zalewu Rejowskiego. 

Pomnik Kolejarzy, skwer przy al. Niepodległości 75, 26-110 Skarżysko-Kamienna - Pomnik poświęcony skarżyskim kolejarzom. Oryginalny orzeł został przeniesiony na nowy cokół na Skwerze Kolejarzy. Dawny, uszkodzony cokół trafił do Muzeum im. Orła Białego. W pobliżu znajduje się pomnik ofiar egzekucji niemieckich.

Pomnik Żołnierzy Armii Krajowej, ul. 3 Maja 184, Skarżysko-Kamienna - został odsłonięty 2 czerwca 1972 roku. Na pomniku widnieje napis: „Dla uczczenia pamięci żołnierzy Armii Krajowej zamordowanych przez okupanta hitlerowskiego, którzy w latach 1942–1944 w dzielnicy Posadaj produkowali amunicję dla oddziałów AK Okręgu »Jodła«. W hołdzie społeczeństwo miasta Skarżyska-Kamiennej". 

Pomnik ofiar egzekucji niemieckich z 1944 r., skwer przy al. Niepodległości 75 - Upamiętnia więźniów rozstrzelanych podczas dwóch publicznych egzekucji przeprowadzonych przez Niemców w 1944 r., w tym mieszkańców Skarżyska-Kamiennej i okolic.

Figura św. Jana Nepomucena, ul. Reja, Skarżysko-Kamienna - Figura stoi w pobliżu Kamionki, na północ od Zalewu Rejowskiego.
Na cokole widnieje data 17 czerwca 1908 r. oraz inskrypcja modlitewna.

Krzyż przydrożny, ul. Reja, Skarżysko-Kamienna - Powstał ok. 1850 r.

Cmentarz rzymskokatolicki, ul. Cmentarna 1A, 26-110 Skarżysko-Kamienna - Cmentarz z końca XIX wieku. Najstarsza część nekropolii powstała około 1875 r., a kolejne kwatery rozbudowano pod koniec stulecia.

Cmentarz żydowski, ul. Łyżwy, Skarżysko-Kamienna -  zabytkowy cmentarz żydowski z przełomu XIX i XX wieku. Podczas II wojny światowej cmentarz uległ dewastacji.
Do dziś przetrwało kilkadziesiąt pomników nagrobnych, pochodzących w większości z okresu międzywojennego. Najwcześniejszy pochodzi prawdopodobnie z 1915 r. Cmentarz stanowi świadectwo dawnej kultury żydowskiej w Skarżysku-Kamiennej. 

Izba Pamięci w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej, ul. Towarowa 20, 26-110 Skarżysko-Kamienna, tel. 41 25 12 037, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. -
Na pierwszym piętrze biblioteki znajduje się Izba Pamięci ks. prof. Włodzimierza Sedlaka. Zgromadzono w niej pamiątki osobiste profesora, materiały związane z jego pracą oraz eksponaty archeologiczno-geologiczne.

Izba Pamięci w Szkole Podstawowej nr 1, ul. Konarskiego 17, 26-110 Skarżysko-Kamienna, tel. 41 390 07 20, sp1skarzyskokamienna.szkolna.net Izba pamięci mieści się
w budynku szkoły, którego część podczas okupacji służyła jako więzienie. Ekspozycja przypomina historię więzionych i represjonowanych mieszkańców.

Zabytki i miejsca pamięci w gminie Skarżysko Kościelne

 

Kościół Parafialny pw. Świetej Trójcy w Skarżysku Kościelnym.Kościół Parafialny pw. Świętej Trójcy. Fot. z zasobów UG w Skarżysku Kościelnym

 Niewątpliwie największą wartość historyczną w Skarżysku Kościelnym ma Kościół Parafialny pw. Świętej Trójcy.
Jego początki datują się na rok 1657, kiedy to z inicjatywy Opata Zakonu Cystersów w Wąchocku ks. Jana Karola Konopackiego, za zgodą biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika rozpoczęto budowę świątyni. Konsekracji kościoła w dniu 20 czerwca 1643 roku dokonał Biskup Tomasz Oborski. Parafia została erygowana w 1657 roku przez Opata Zakonu Cystersów ks. Tomasza Leżańskiego. Świątynia wybudowana została z cegły. Bryła budynku składa się z jednonawowej części głównej nakrytej dachem dwuspadowym pokrytym blachą. Na kalenicy dachu znajduje się sygnaturka. Od wschody do nawy przylega prezbiterium. W narożach zachodniej części znajdują się dwie wieże na planie ośmiokąta. W rogu między prezbiterium i nawą od strony północnej znajduje się skarbczyk. Od strony południowej zlokalizowana jest zakrystia. Do środkowej części nawy od strony północnej przylega kaplica. Kościół jest cennym zabytkiem o dużej wartości historycznej i architektonicznej co nadaje jej znaczenie jako jednego z najstarszych obiektów sakralnych w regionie.

 

Kapliczka murowana we wsi Świerczek z XIX w. Mały murowany domek otoczony metalowym płotem.

Kapliczka murowana we wsi Świerczek z XIX w. Fot. z zasobów UG w Skarżysku Kościelnym

Kapliczka murowana we wsi Świerczek z XIX w.  związana z Powstaniem Styczniowym, ufundowana przez powstańca ze wsi Świerczek w podziękowaniu za uratowanie życia.

 
Zmak geodezyjny tzw. triangul. Na murowanej podstawie znajduje się krzyż, który z daleka wygląda jak kapliczka.Znak geodezyjny tzw. triangul Fot. z zasobów UG w Skarżysku Kościelnym

Znak geodezyjny tzw. triangul znajdujący się około 150 m za Remizą OSP w Lipowym Polu Plebańskim na łąkach.  Na murowanej podstawie znajduje się krzyż, który z daleka wygląda jak kapliczka. Jest to „Znak geodezyjny leżący na południku Łysicy wybudowany w roku 1829 przez prof. Fr. S. Armińskiego w celu założenia triangulacji dla pomiaru Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego” – tak głosi tablica umieszczona na podstawie budowli.

Pomnik egzekucji hitlerowskiej, obelisk upamiętniający zamordowanych mieszkańców gminy podczas II wojny światowej oraz Mogiła Powstańca z Powstania Styczniowego 1863 r.

W Skarżysku Kościelnym znajdują się trzy cmentarze jednak głównym i historycznym miejscem pochówku w tej okolicy jest Cmentarz Parafialny w Skarżysku Kościelnym (znajdujący się przy ulicy Kościelnej / Granicznej), który służy lokalnej społeczności od pokoleń i kryje w sobie cenne pamiątki historyczne. Starsza część nekropolii zawiera zabytkowe pomniki z przełomu XIX i XX wieku, wykonane z kamienia i żeliwa, charakterystyczne dla sztuki sepulkralnej regionu świętokrzyskiego. Znajdują się tam groby weteranów z okresu rewolucyjnego, w tym grób uczestnika powstania styczniowego 1863 roku Franciszka Starachowskiego
oraz Leona Porzeczkowskiego.

 

 

Zabytki i miejsca pamięci w gminie Bliżyn

 

Kościół pw. Św. Zofii. Drewniany kościółek. widok od dzwonnicy.Kościół pw. św. Zofii. Fot. z zasobów UG w Bliżynie

Kościół pw. św. Zofii należy do najcenniejszych dziewiętnastowiecznych drewnianych obiektów sakralnych w województwie świętokrzyskim. Modrzewiowy kościołek został zbudowany w 1818 r. a jego fundatorem był Jacek Potkański, dziedzic dóbr Bliżyna. Do 1887 r. kościół ten pełnił funkcje kaplicy dworskiej i był obsługiwany przez kapelanów dworskich. Uroczyste utworzenie parafii nastąpiło 23 sierpnia 1888 r. na podstawie dekretu biskupa sandomierskiego ks. Antoniego Sotkiewicza. Na terenie otaczającym kościółek znajdują się nagrobki właścicieli Bliżyna i okolicznych miejscowości.

 

 

 Kościół pw. Św. Ludwika w gminie Bliżyn. Ujęcie z zewnatrz na ścianę boczną.
Kościół pw. św. Ludwika. Fot. A. Adamczyk

Kościół pw. św. Ludwika został wybudowany w latach 1896-1900 z kamienia ciosowego. Jest to kościół neogotycki o układzie trzynawowym wykonany według projektu arch. Antoniego Hutten- Czapskiego. Kamień węgielny pod nową świątynię położono w dniu 25 sierpnia 1817r. W roku 1900 kościół został uroczyście konsekrowany przez biskupa sandomierskiego Antoniego Ksawerego Sotkiewicza. W latach 2010-2017 została odnowiona  elewacja zewnętrzna kościoła co przywróciło jego dawne piękno. Odnowiono dach oraz odrestaurowano polichromie, witraże i ołtarz św. Ludwika. 

 

 

Drewniany Kościół pw. Św. Rocha w gminie Bliżyn.
 Kościół pw. św. Rocha. Fot. J. Kita

 Kościół pw. św. Rocha  jest usytuowany w północnej części miejscowości Mroczków w sąsiedztwie zespołu budynków szkoły podstawowej. Na terenie przykościelnym znajduje się drewniana dzwonnica z lat 1958-1960. Świątynia ta jest budowla drewnianą, orientowaną z ośmiobocznym, wydłużonym korpusem (d. nawa) z niewyodrębnionym prezbiterium, ujętym symetrycznie od wschodu kwadratowymi aneksami ( pn. zakrystia,
a pd. kaplica św. Tadeusza). Od zachodu na osi ma dostawioną prostokątną nawę (rozbudowaną z d. kruchty) i kwadratowy niski przedsionek. wystawiona została z drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej,
na podmurówce kamiennej. Więźba dachowa kościelnego korpusu ma konstrukcję krokwiowo-płatwiową, o krokwiach przedłużonych przypustnicami. Dachu obiektu pokryte są gontem. Pośrodku poszycia korpusu znajduje się czworoboczna sygnaturka o ścianach przeprutych arkadami i daszkiem z krzyżem obitym blachą. Zewnętrzna elewacja jest szalowana pionowo deskami. Ściany korpusu opięto w narożnikach lisicami i zwieńczono je wydatnymi, profilowanymi gzymsami. Wnętrze świątyni jest skromne, pokryte drewnianymi stropami. Ściany zostały obite do połowy ich wysokości płytami pilśniowymi. Podobnie ubogie jest wyposażenie obiektu, na które składają się zabytki z drugiej połowy XIX i XX w., w tym neobarokowy ołtarz główny z ok. 1890r., chór muzyczny i ambona-konfesjonał. Zabytek jest dostępny do zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu z proboszczem. Kościół św. Rocha objęty jest ochroną ze względu na walory historyczne i artystyczne jako przykład unikatowej konstrukcji drewnianej. Kościół znajduje się na szlaku architektury drewnianej. 

 

W gminie Bliżyn znajdują się następujące zabytkowe cmentarze:
- Cmentarz Dworki przy Kościele w zespole kościoła fil. pw. św. Zofii,
- C
mentarz Parafialny Rzymskokatolicki Stary z 1886 r.
- Cmentarz Parafialny Rzymskokatolicki Nowy z 1919 r.
- Cmentarz radzieckich jeńców wojennych 1941-1943r. w Wojtyniowie
a także pomniki i miejsca pamięci:
- Pomnik ofiar II wojny światowej  na skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Staszica, upamiętniający śmierć więźniów obozu koncentracyjnego,

 

Mogiła na Brzasku. Jest to wysoki pomnik wykonany z kamienia. Na frontowej stronie stoi srebrny orzeł z rozłożonymi skrzydłami.Mogiła na Brzasku. Fot. z zasobów UG w Bliżynie

- Mogiła na Brzasku- zbiorowa mogiła masowo rozstrzelanych w dniu 29 czerwca 1940 r.,
- Pomnik zamordowanej przez Niemców rodziny Janasów w Mroczkowie,
- Pomnik " Rogowy słup"-  w lasach gminy Bliżyn  w pobliżu rezerwatu Świnia Góra
gdzie 1 kwietnia 1940 roku rozegrała się potyczka wycofującego się Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” z wojskami niemieckim,
- tzw. Czerwona Górka - MPN oddziałów partyzanckich Eugeniusza "Nurta" Kaszyńskiego i Władysława "Oseta" Wasilewskiego.

 

Riuny wieży ciśnień wybudowanej z cegły, otoczony metalowym płotem.

Ruiny wieży ciśnień-pozostałości zespołu Odlewni. Fot. z zasobów UG w Bliżynie

Do zabytków techniki w Bliżynie należą ruiny wieży ciśnień-pozostałości zespołu Odlewni przy ul. Rudowskiego. Budowla ta jest w znacznym stopniu zrujnowana ale zachował eis wyraźnie jej czytelny ośmioboczny plan, gzyms międzystropowy, starannie opracowane, ceglane obramowania otworów okiennych i drzwiowych oraz niemal niezniszczone mury parterowe i cześć murów na pietrze. 

 

 Zabytki i miejsca pamięci w gminie Suchedniów

 

Kościół pw. Św. Andrzeja Apostoła w Suchedniowie. Widok z góryKościół pw. Św. Andrzeja Apostoła w Suchedniowie, fot. Dronspekcja 

Kościół pw. Św. Andrzeja Apostoła w Suchedniowie przy ul. Kościelnej. Tel 733465518, www.parafiasuchedniow.pl, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 
Historia kościoła pw. św. Andrzeja Apostoła w Suchedniowie sięga XVIII wieku. Jego najstarszą częścią jest murowana kaplica kopułowa, ufundowana w 1758 roku przez biskupa Andrzeja Załuskiego. W ciągu kolejnych stu lat, dzięki wsparciu Henryka hrabiego Łubieńskiego, niewielką kaplicę rozbudowano, nadając jej formę kościoła, a tuż przed wybuchem powstania styczniowego w Suchedniowie utworzono odrębną parafię. W świątyni warto zwrócić uwagę na zabytkowe ołtarze, ambonę i rzeźby świętych, a także obrazy św. Rozalii i św. Mikołaja autorstwa XIX-wiecznej malarki sakralnej Joanny Ledoux. Otoczony zielenią kościół, wraz ze swoim spokojnym otoczeniem, tworzy wyjątkowo malowniczy zakątek miasta – warto zatrzymać się tu podczas spaceru po Suchedniowie, by poznać jeden z najważniejszych świadków jego historii

  Kosciół św. Alojzego Orione w Ostojowie. Widok z góry. Kościół pw. św. Alojzego Orione w Ostojowie, fot. Dronspekcja

 Kościół pw. św. Alojzego Orione w Ostojowie,  nie jest obiektem zabytkowym ale godnym zainteresowania obiektem sakralnym w gminie Suchedniów. 
https://parafiaostojow.pl/ 
Kościół pw. św. Alojzego Orione w Ostojowie to stosunkowo młoda, ciekawa architektonicznie świątynia, wzniesiona w latach 1988–1992 według projektu Zbigniewa Grządzieli. Trójnawowa budowla z charakterystycznej czerwonej cegły została konsekrowana w 1992 roku przez kardynała Józefa Glempa. Szczególną uwagę we wnętrzu przyciąga mozaika przedstawiająca św. Alojzego Orione z Matką Bożą, wykonana według projektu łódzkiego artysty Stanisława Janiszewskiego. Kościół, położony w spokojnym, zielonym otoczeniu Ostojowa, jest interesującym przykładem współczesnej architektury sakralnej i miejscem, przy którym warto zatrzymać się podczas poznawania gminy Suchedniów.

 

 Cmentarz Parafialny przy ul. Cmentarnej 26 - Cmentarz parafialny w Suchedniowie powstał w pierwszej połowie XIX wieku z inicjatywy Zarządu Zakładów Górniczych i jest jednym z najciekawszych miejsc związanych
z historią miasta. Jego najstarszą część otacza mur wykonany z miejscowego kamienia pochodzącego z kopalni Kopulak, a prowadząca na teren nekropolii zabytkowa kuta brama również pochodzi z pierwszej połowy XIX wieku. Wśród zachowanych nagrobków o wartości historycznej i artystycznej warto odnaleźć m.in. pomnik Jana Hempla – naczelnika Zarządu Zakładów Górniczych Okręgu Wschodniego, XIX-wieczny nagrobek rodziny Pecków oraz nagrobek malarki Joanny Ledoux. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1834 roku. Stare kamienne pomniki, wiekowe drzewa i spokojna atmosfera sprawiają, że cmentarz jest nie tylko miejscem pamięci, ale także wyjątkowym świadectwem XIX-wiecznej historii Suchedniowa.

 

Mauzoleum w Michniowie. Widok na zabudowania z lotu ptaka.Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, fot. z zasobów UMiG w Suchedniowie

Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie - Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich to jedno z najważniejszych miejsc pamięci na terenie gminy Suchedniów, poświęcone mieszkańcom polskich wsi represjonowanym i mordowanym podczas II wojny światowej. Powstało w miejscu tragicznych wydarzeń z 12 i 13 lipca 1943 roku, kiedy niemieccy okupanci spacyfikowali Michniów, mordując ponad 200 jego mieszkańców. Charakterystyczna, przejmująca bryła mauzoleum symbolizuje wiejską chatę, która stopniowo rozpada się i zamienia w ruinę. Autorem wielokrotnie nagradzanego projektu architektonicznego muzeum jest Mirosław Nizio – jeden z czołowych polskich architektów specjalizujących się w projektowaniu przestrzeni publicznych i ekspozycyjnych. Współczesna ekspozycja, zachowane miejsca pamięci i symboliczna architektura tworzą przestrzeń, która w niezwykle sugestywny sposób opowiada o losach Michniowa i setek innych spacyfikowanych polskich wsi. Oprócz wystaw stałych i czasowych w Mauzoleum prowadzone są wykłady oraz lekcje muzealne dla odwiedzających. Ważną częścią działalności placówki jest również ratowanie pamięci o wojennych dziejach Kielecczyzny – zespół badaczy przeprowadza wywiady ze świadkami wydarzeń historycznych oraz gromadzi
i zabezpiecza pamiątki z lat wojny. To miejsce trudne, ale zdecydowanie warte odwiedzenia podczas poznawania historii ziemi świętokrzyskiej. www.michniow.pl   Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

  Zabytki i miejsca pamięci w gminie Łączna

Kosciol Św. Szymona i Judy Tadeusza w Łącznej. Widok od wejścia w otoczeniu jesiennych liści.Kościół parafialny Św. Szymona i Judy Tadeusza w  Łącznej, fot. z zasobów UG w Łącznej

Kościół parafialny w Łącznej, par. Św. Szymona i Judy Tadeusza jest obiektem stosunkowo młodym, ale niebanalnym i godnym odwiedzenia. Obiekt wzniesiony jest
na planie krzyża. Zbudowano go z czerwonego piaskowca. Architektura nawiązuje do cech romańskich (rozeta, okna, portal wejściowy, surowe ciosy kamienne) i elementów gotyku (wieżyczki, zwieńczenia, przypory boczne). Nad wejściem powyżej gzymsu, u podstawy wieży, wmurowana jest duża tablica pamiątkowa z datą – 1936. Tablica zawiera w centrum płaskorzeźbę -Oko Opatrzności Bożej. Fronton z wieżą centralną i dwiema wieżyczkami bocznymi jest lokalną dominantą, ale wysokie zadrzewienia otoczenia kościoła ograniczają jej oddziaływanie przestrzenne w okolicy. Kościołowi towarzyszy niewysoka wolnostojąca dzwonnica na rzucie zbliżonym do kwadratu, z czterospadowym, piramidalnym dachem pokrytym gontem. Na dziedzińcu przykościelnym stoją wysmukłe drewniane krzyże misyjne. Całość otoczona ażurowym, ozdobnym ogrodzeniem metalowym.
Parafię erygował w 1915 r. biskup sandomierski Marian Ryx., wydzielono ją z macierzystej parafii we Wzdole. Kościół parafialny zbudowano w latach 1913-1920 z czerwonego piaskowca na planie krzyża, konsekrował go 22 IX 1921 r. bp Paweł Kubicki, sufragan sandomierski.

Kosciol pw. Sw. Kazimierza w Wystepie

Kościół pw. Św. Kazimierza w Występie, fot, z zasobów UG w Łącznej

Kościół pw. Św. Kazimierza w Występie „Myśl o budowie kaplicy i kościoła w Występie zrodziła się wśród ludzi latem 1982 roku. Wierni pragnęli skrócić sobie drogę na Mszę świętą, którą dotychczas pokonywali od wielu pokoleń do kościołów parafialnych w Zagnańsku i Łącznej”. Te dwa krótkie zdania rozpoczynają prowadzoną po dziś dzień „Kronikę parafialną” i jednocześnie przywołują atmosferę panującą wśród mieszkańców kilku świętokrzyskich miejscowości, którzy zapragnęli własnego kościoła i parafii. Wyczuwając i rozumiejąc wiarę oraz miłość do Boga w sercach mieszkańców Występy, Belna, Gozdu i Jęgrznej, ksiądz kanonik Stefan Borowiec – dziekan dekanatu Kielce-Północ oraz proboszcz parafii św. Rozalii w Zagnańsku wraz z księdzem kanonikiem 

Józefem Piwowarczykiem zorganizowali latem 1982 roku zebranie, podczas którego zatwierdzono komitet budowy nowego kościoła w Występie. Już w kwietniu 1983 roku stanęła drewniana kaplica, którą 15 maja uroczyście pobłogosławił ksiądz biskup Jan Gurda, poświęcając jednocześnie plac pod budowę świątyni murowanej.

1 lipca 1984 roku uroczyście powitano księdza Kazimierza Idzika, który jako pierwszy duszpasterz podjął się budowania świątyni, a także wspólnoty wiernych, którym na mocy późniejszego dekretu ordynariusza diecezji kieleckiej z 23 września 1984 roku miał patronować święty Kazimierz. 5 czerwca 1985 roku został podpisany przez księdza biskupa Stanisława Szymeckiego dekret erygujący parafię świętego Kazimierza w Występie. Wspólnotę parafialną tworzyli mieszkańcy Występy, Belna od nr 1 do 50, Gozdu od nr 1 do 65, oraz Jęgrznej od nr 43 do 77. W czerwcu 1988 roku do parafii została włączona Zalezianka. Po 33 latach od chwili, gdy w drewnianej kaplicy w występie odprawiona została pierwsza Msza święta, nadeszła chwila, by poświęcić Bogu nowy, murowany kościół. Uroczystej Eucharystii 7 czerwca 2015 roku przewodniczył ksiądz biskup Jan Piotrowski. To pierwsza świątynia, jaką poświęcił w czasie swojej posługi ordynariusza kieleckiego. To także zwieńczenie dzieła duchowego i materialnego tworzenia kościoła przez księdza Prałata Kazimierza Idzika pierwszego proboszcza parafii Występa, który w 2019 roku przeszedł na emeryturę.

W centralnym miejscu w prezbiterium w kościele w Występie znajduje się krzyż. Od 31 maja 1987 roku po domach parafii pielgrzymował Krzyż nawiedzenia, przekazany ordynariuszowi diecezji kieleckiej, księdzu biskupowi Stanisławowi Szymeckiemu przez papieża Jana Pawła II. Podczas peregrynacji w Poniedziałek Wielkanocny 4 kwietnia 1988 roku, na niosących w procesji krzyż ludzi, wjechał samochód osobowy. W wyniku wypadku śmierć poniosły dwie osoby. Sześcioro rannych wymagało leczenia szpitalnego. Parafianie zdecydowali, że noszący ślady krwi ofiar tragicznego wypadku krzyż, zawiśnie w prezbiterium, gdzie znajduje się po dzień dzisiejszy. W ołtarzu głównym po bokach znajdują się dwie płaskorzeźby: po lewej stronie Matka Boża Częstochowska ukazana w całej postaci, po prawej patron kościoła św. Kazimierz. W dolnej części kościoła mieści się kaplica przedpogrzebowa oraz kaplica Miłosierdzia Bożego. W kościele znajdują się relikwie św. Faustyny Kowalskiej.

Klonów, Pomnik pomordowanych w egzekucji w 1943 r. - upamiętnia 16 mieszkańców wsi rozstrzelonych przez niemieckich żandarmów 2 lipca 1943 r.
Monument wzniesiono na wiejskiej łące za budynkiem dawnej szkoły, w miejscu pierwszego pochówku ofiar pacyfikacji 2 lipca 1943 r. Była to akcja odwetowa za udzielanie pomocy oddziałom partyzanckim. Ofiary egzekucji pochowano na cmentarzu we Wzdole Rządowym. 

Do zabytkowych cmentarzy w gminie Łączna zaliczamy Cmentarz epidemiczny w Jęgrznej.  Obiekt w oficjalnych dokumentach konserwatorskich oraz gminnych planach opieki nad zabytkami wiązany jest z I wojną światową. Część źródeł lokalnych wspomina jednak o zachowanym tam krzyża z 1906 roku, co sugeruje, że miejsce to mogło służyć grzebaniu ofiar epidemii (np. cholery lub tyfusu) panujących na przełomie XIX i XX wieku jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny. Cmentarz usytuowany jest na działce
o numerze ewidencyjnym 157/3 (obręb Jęgrzna). Znajduje się w ustronnym, zalesionym miejscu z dala od dawnych zabudowań mieszkalnych – co było standardową praktyką sanitarną przy tworzeniu tzw. cmentarzy morowych.  
Co roku w pierwszą niedzielę lipca w gminie Łączna organizowane są uroczystości upamiętniające pomordowanych w Klonowie oraz wszystkie ofiary wojen pochodzące
z gminy Łączna. 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2012-2025 Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej.